Δεν είμαι υπέρ της επικίνδυνης οδήγησης. Δεν θεωρώ «υπερβολή» την αυστηρή τιμωρία για μεθυσμένο οδηγό, για κάποιον που περνά με κόκκινο ή για κάποιον που κινείται επικίνδυνα και θέτει ζωές σε κίνδυνο. Άλλο όμως ο πραγματικός κίνδυνος και άλλο η μετατροπή του καθημερινού οδηγού σε οικονομικά και διοικητικά εξοντωμένο παραβάτη.

350 ευρώ, πινακίδες και δίπλωμα για έναν μήνα: κάπου χάθηκε το μέτρο

Σε συγγενικό μου πρόσωπο επιβλήθηκε για παράνομη στάθμευση πρόστιμο 350 ευρώ, αφαιρέθηκαν οι πινακίδες του αυτοκινήτου και αφαιρέθηκε το δίπλωμα για έναν μήνα. Δεν γράφω εδώ ποια ακριβώς υποπερίπτωση στάθμευσης βεβαιώθηκε· γράφω τι συνέβη στην πραγματική ζωή σε έναν άνθρωπο.

Και εδώ αρχίζει η παράνοια. Οι πινακίδες δεν είναι του οδηγού. Είναι του αυτοκινήτου. Το αυτοκίνητο μπορεί να ανήκει σε άλλον άνθρωπο, όπως ακριβώς συνέβη στην περίπτωση που γνωρίζω. Άρα για την πράξη ενός προσώπου μπορεί να ακινητοποιείται πρακτικά περιουσία άλλου προσώπου, που ίσως τη χρειάζεται για δουλειά, οικογένεια ή καθημερινή μετακίνηση.

Στον νέο ΚΟΚ, οι παραβάσεις κατηγορίας Ε3-Β πράγματι φέρνουν 350 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες. Νομικά, λοιπόν, το κράτος έχει καλυφθεί. Το ερώτημα είναι αν έχει καλυφθεί και η κοινή λογική.

Το δίπλωμα στην Ελλάδα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης.

Είναι πολύ εύκολο να γράφεις έναν νόμο από ένα γραφείο και να λες: «Έκανε παράβαση; Έναν μήνα χωρίς δίπλωμα». Ακούγεται αυστηρό, αποφασιστικό, σχεδόν ηρωικό. Μέχρι να θυμηθείς ότι στην πραγματική Ελλάδα δεν έχουν όλοι μετρό κάτω από το σπίτι τους, ούτε μπορούν όλοι να πάνε στη δουλειά τους με πατίνι και καλή διάθεση.

Το αυτοκίνητο για πολλούς είναι ο τρόπος να φτάσουν στη δουλειά τους. Είναι ο τρόπος να ανοίξουν το κατάστημά τους, να επισκεφθούν πελάτες, να μετακινηθούν από χωριό σε πόλη, να φροντίσουν ηλικιωμένους γονείς ή να μεταφέρουν παιδιά. Αν πάρεις το δίπλωμα για έναν μήνα, δεν αφαιρείς απλώς ένα δικαίωμα οδήγησης. Μπορεί να αφαιρείς εισόδημα.

Και μετά το κράτος απορεί γιατί ο πολίτης αισθάνεται ότι τον σπρώχνουν στην παρανομία. Όταν για μια παράβαση του αφαιρείς το μέσο με το οποίο εργάζεται, ποια ακριβώς επιλογή του αφήνεις; Να χάσει τη δουλειά του; Να κλείσει την επιχείρησή του; Να παρακαλέσει συγγενείς; Ή να οδηγήσει παράνομα με τον φόβο ότι αν τον σταματήσουν η κατάσταση θα γίνει ακόμη χειρότερη;

Αυτό δεν είναι σοβαρή πρόληψη. Είναι ένα σύστημα που πρώτα γονατίζει τον πολίτη και μετά περιμένει από αυτόν να συμπεριφερθεί σαν να ζει σε χώρα με τέλειες συγκοινωνίες και απεριόριστες εναλλακτικές.

920 ευρώ μικτά. Περίπου 772 ευρώ καθαρά. Και μετά έρχεται το πρόστιμο των 350 ευρώ.

Από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μισθός είναι 920 ευρώ μικτά. Όχι στην τσέπη. Στην τσέπη, για εργαζόμενο άνω των 30 ετών χωρίς παιδιά, ο δημοσιευμένος υπολογισμός είναι περίπου 772 ευρώ καθαρά. Δηλαδή ούτε καν 800 ευρώ.

Άρα ένας άνθρωπος που δουλεύει ολόκληρο μήνα για περίπου 772 ευρώ μπορεί να χάσει σχεδόν τον μισό καθαρό μισθό του με μία κλήση. Και μαζί να χάσει πινακίδες και δίπλωμα για έναν μήνα. Θα πρέπει μάλλον να ευχαριστήσει κιόλας που το κράτος φροντίζει τόσο δυναμικά για την παιδαγωγική του βελτίωση.

Το πρόστιμο πρέπει να αποτρέπει. Όταν όμως ισοδυναμεί με μισό μισθό για τον χαμηλόμισθο, δεν είναι απλώς αποτρεπτικό. Είναι οικονομικός στραγγαλισμός.

Τα 30 χλμ./ώρα: λογικά έξω από σχολείο, παράλογα ως γενική φιλοσοφία πόλης

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: δίπλα σε σχολεία, σε παιδικές χαρές, σε στενά με πεζούς, σε σημεία με αυξημένο κίνδυνο, τα 30 χλμ./ώρα είναι λογικά. Εκεί δεν συζητάμε για «δικαίωμα του οδηγού να τρέχει». Συζητάμε για προστασία ζωής.

Αλλά το να περνάς από τη λογική «30 εκεί που υπάρχει πραγματικός κίνδυνος» στη λογική «30 ως βασική καθημερινότητα και μετά βλέπουμε πόσους θα γράψουμε» είναι άλλο πράγμα. Ο ίδιος ο νέος ΚΟΚ αναγνωρίζει ότι δεν είναι όλοι οι αστικοί δρόμοι ίδιοι: σε ορισμένους δρόμους με περισσότερες λωρίδες ή διαχωριστική νησίδα προβλέπεται όριο 50 χλμ./ώρα, εφόσον δεν υπάρχει άλλη ειδική σήμανση.

Η ασφάλεια δεν κρίνεται μόνο από έναν αριθμό σε μία πινακίδα. Κρίνεται από φωτισμό, σωστές διαβάσεις, καθαρή σήμανση, ορατότητα, σωστά πεζοδρόμια, έλεγχο σε επικίνδυνα σημεία και δρόμους που δεν μοιάζουν με παγίδες προστίμων.

Αν σε έναν δρόμο ο συνετός οδηγός αισθάνεται ότι το όριο δεν σχετίζεται με την πραγματική εικόνα του δρόμου αλλά μόνο με το πού μπορεί να στηθεί μια κάμερα, τότε η κοινωνία δεν αποκτά κουλτούρα ασφάλειας. Αποκτά δυσπιστία.

Για τη μοτοσικλέτα, το «πήγαινε όσο πιο αργά γίνεται» δεν είναι πάντα ασφάλεια

Όποιος έχει οδηγήσει μηχανή γνωρίζει ότι η ασφάλεια δεν είναι ένα απλό μαθηματικό σχήμα όπου λιγότερα χιλιόμετρα σημαίνουν αυτομάτως μηδενικό κίνδυνο. Η μηχανή πρέπει να έχει ισορροπία, ροή, ορατότητα και δυνατότητα να μη βρίσκεται στριμωγμένη ανάμεσα σε οχήματα που κινούνται ασυνεπώς.

Σε δρόμους όπου η πραγματική κυκλοφορία κινείται διαφορετικά, το να αναγκάζεις τη μοτοσικλέτα να σέρνεται με 30 χλμ./ώρα δεν δημιουργεί πάντα περισσότερη ασφάλεια. Μπορεί να δημιουργεί προσπεράσεις, πίεση από πίσω, απότομους ελιγμούς άλλων οδηγών και μια μόνιμη αίσθηση έκθεσης.

Και στην εθνική οδό, η ίδια λογική χρειάζεται μέτρο. Για να είμαστε ακριβείς, ο γενικός πίνακας του ΚΟΚ προβλέπει για μοτοσικλέτες άνω των 125 κ.εκ. έως 130 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο, εκτός αν υπάρχει ειδική χαμηλότερη σήμανση. Όπου όμως ο δρόμος κρατιέται στα 120 ή ακόμη χαμηλότερα, για μία σύγχρονη μεγάλου κυβισμού μοτοσικλέτα σε καλές συνθήκες οδήγησης, το όριο συχνά βιώνεται περισσότερο ως γραμμή προστίμου παρά ως τεκμηριωμένο όριο πραγματικού κινδύνου.

Η απάντηση δεν είναι «τρέξτε». Η απάντηση είναι να θεσπίζονται όρια που σέβονται το όχημα, τον δρόμο, τις συνθήκες και τον πραγματικό κίνδυνο — όχι όρια που μπαίνουν όλα στο ίδιο καλάθι για να διευκολύνουν την επιβολή ποινών.

Τα αυτοκίνητα του 2026 δεν είναι τα αυτοκίνητα προηγούμενων δεκαετιών

Φυσικά και η τεχνολογία δεν καταργεί τη φυσική. Αν χτυπηθεί ένας πεζός, η σύγκρουση παραμένει σύγκρουση. Κανένα σύστημα υποβοήθησης δεν δίνει στον οδηγό άδεια να κινείται απρόσεκτα.

Αλλά είναι επίσης παράλογο να κάνουμε ότι δεν άλλαξε τίποτα. Τα αυτοκίνητα σήμερα έχουν καλύτερα φρένα, ABS, συστήματα ευστάθειας, κάμερες, αισθητήρες, αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης, ειδοποίηση σύγκρουσης, έλεγχο λωρίδας και σαφώς βελτιωμένη παθητική ασφάλεια.

Αν πραγματικά θέλεις σύγχρονη οδική ασφάλεια, δεν μπορείς να αντιμετωπίζεις τον οδηγό μόνο με χαμηλότερα όρια και βαρύτερα πρόστιμα. Χρειάζονται σύγχρονοι δρόμοι, έξυπνη σήμανση, έλεγχοι εκεί όπου υπάρχει κίνδυνος και αξιοποίηση της τεχνολογίας, όχι απλώς αξιοποίηση της κάμερας ως ταμειακής μηχανής.

Διαφορετικά, ο «εκσυγχρονισμός» καταλήγει στο εξής εξαιρετικά μοντέρνο μοντέλο: το αυτοκίνητο έχει τεχνολογία του 2026, αλλά ο πολίτης αντιμετωπίζεται σαν πορτοφόλι με πινακίδες.

Για κάποια υπέρβαση ταχύτητας δεν μιλάμε πια απλώς για πρόστιμο

Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει 700 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος για 60 ημέρες όταν η υπέρβαση είναι πάνω από 50 χλμ./ώρα. Για οδήγηση με πάνω από 200 χλμ./ώρα, προβλέπει 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για έναν ολόκληρο χρόνο.

Παράλληλα, το άρθρο 290Α του Ποινικού Κώδικα βάζει την επικίνδυνη οδήγηση στο ποινικό πεδίο όταν, μεταξύ άλλων, υπάρχει υπέρβαση του ορίου κατά τουλάχιστον 60 χλμ./ώρα σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας ή κατά τουλάχιστον 40 χλμ./ώρα μέσα σε κατοικημένη περιοχή ή στο άλλο οδικό δίκτυο, εφόσον συντρέχει ο κίνδυνος που απαιτεί ο νόμος.

Με απλά λόγια: δεν γράφω ότι κάθε οδηγός που ξεπέρασε ένα όριο πηγαίνει αυτομάτως φυλακή. Γράφω ότι ένας άνθρωπος μπορεί πλέον να βρεθεί από την καθημερινή μετακίνηση στην ποινική διαδικασία, στο αυτόφωρο πλαίσιο όπου εφαρμοστεί και αντιμέτωπος με ποινές φυλάκισης, αναλόγως των περιστάσεων.

Και κάπου εδώ ο πολίτης δικαιούται να απορεί: σε μια χώρα όπου η αίσθηση ανασφάλειας από κλοπές και διαρρήξεις είναι καθημερινή, μήπως τελικά το κράτος δείχνει όλη του την αποφασιστικότητα εκεί όπου είναι πιο εύκολο; Στον οδηγό που έχει ονοματεπώνυμο, πινακίδα, δουλειά και εισόδημα που μπορεί να δεσμευτεί με ένα πρόστιμο;

Ο μεθυσμένος οδηγός πρέπει να τιμωρείται αυστηρά. Εκεί δεν υπάρχει «αλλά».

Για να μη χαθεί η ουσία: η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ είναι πραγματικός, άμεσος και απολύτως προβλέψιμος κίνδυνος. Ο άνθρωπος που πίνει και οδηγεί δεν διακινδυνεύει μόνο το δικό του αυτοκίνητο ή το δικό του πρόστιμο. Διακινδυνεύει τη ζωή κάποιου άλλου που μπορεί απλώς να περπατά, να γυρίζει από τη δουλειά του ή να μεταφέρει το παιδί του.

Εκεί εννοείται ότι πρέπει να υπάρχει αυστηρή τιμωρία. Ο ΚΟΚ απαγορεύει την οδήγηση υπό την επίδραση αλκοόλ και, στην υψηλότερη κατηγορία μέτρησης, προβλέπει πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση άδειας και στοιχείων κυκλοφορίας για 180 ημέρες και φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών.

Και πολύ σωστά. Το να είσαι αντίθετος στις υπερβολικές, οριζόντιες ποινές δεν σημαίνει ότι ζητάς ασυλία για τον πραγματικά επικίνδυνο οδηγό. Σημαίνει ότι ζητάς η αυστηρότητα να πέφτει εκεί όπου υπάρχει πραγματική απειλή για ανθρώπινες ζωές — όχι να εξαντλείται πάνω στον πιο εύκολο εισπρακτικό στόχο.

Ο διαρρήκτης, ο εργαζόμενος και η παράξενη πυγμή του κράτους

Ο πολίτης σήμερα ακούει διαρκώς για κλοπές, διαρρήξεις και περιπτώσεις όπου άνθρωποι που κατηγορούνται για πραγματική εγκληματική συμπεριφορά τελικά δεν μένουν κρατούμενοι ή οι υποθέσεις τους δεν εξελίσσονται όπως θα περίμενε. Ακούει ακόμη και εξηγήσεις του τύπου «δεν βρέθηκαν τα κλοπιμαία». Και μετά βλέπει έναν εργαζόμενο να χάνει 350 ευρώ, πινακίδες και δίπλωμα για έναν μήνα.

Δεν ισχυρίζομαι ότι όλες οι υποθέσεις εγκληματικότητας είναι ίδιες ή ότι μπορώ να κρίνω δικαστικές αποφάσεις χωρίς τον φάκελο κάθε υπόθεσης. Μιλάω για το μήνυμα που εισπράττει ο καθημερινός άνθρωπος. Και το μήνυμα είναι σχεδόν σατιρικό: αν σου ανοίξουν το σπίτι, ίσως πρέπει να περιμένεις τη διαδικασία. Αν παρκάρεις σε παράβαση που εντάσσεται στην αυστηρή κατηγορία, το κράτος ξαφνικά θυμάται πόσο γρήγορο, οργανωμένο και αμείλικτο μπορεί να γίνει.

Ο εργαζόμενος δεν έχει offshore, δεν εξαφανίζεται, δεν χρειάζεται έρευνα για να βρεθεί. Έχει αυτοκίνητο, πινακίδες, δίπλωμα και μισθό. Δηλαδή έχει όλα όσα απαιτούνται για να εφαρμοστεί άμεσα η κρατική αποτελεσματικότητα.

Και αυτή η επιλεκτική αίσθηση πυγμής είναι που εξοργίζει. Όχι επειδή δεν πρέπει να υπάρχουν κανόνες στον δρόμο, αλλά επειδή ο πολίτης αισθάνεται ότι οι κανόνες γίνονται σκληρότεροι εκεί όπου η είσπραξη και η τιμωρία είναι ευκολότερες.

Μήπως το νέο ρουσφέτι δεν είναι πια ο διορισμός, αλλά το «βρες μου κάποιον να πάρω πίσω το δίπλωμα»;

Κάποτε η πελατειακή πολιτική βασιζόταν στο γνωστό «να βολέψουμε το παιδί». Οι διορισμοί με μέσον δεν γίνονται πια με την ίδια ευκολία ή τουλάχιστον όχι με τον ίδιο παλιό, χοντροκομμένο τρόπο.

Τι πιο βολικό, λοιπόν, από μια νέα καθημερινότητα στην οποία ο πολίτης φοβάται ότι με μία παράβαση μπορεί να χάσει μισό μισθό, τις πινακίδες του αυτοκινήτου και το δίπλωμα που χρειάζεται για τη δουλειά του; Κι όταν βρεθεί σε απόγνωση, τι θα κάνει; Θα ψάξει αν υπάρχει κάποιος που «μπορεί να βοηθήσει».

Δεν υποστηρίζω ότι αυτός ήταν αποδεδειγμένα ο σχεδιασμός του νόμου. Υποστηρίζω ότι ένα υπερβολικά τιμωρητικό σύστημα δημιουργεί ακριβώς αυτό το έδαφος: πολίτες εξαρτημένους από εξυπηρετήσεις, παρεμβάσεις και γνωριμίες για να αντιμετωπίσουν μια κύρωση που μπορεί να τους διαλύσει την καθημερινότητα.

Αν αυτό λέγεται εκσυγχρονισμός, τότε προφανώς ο εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα εξακολουθεί να έχει μια πολύ παραδοσιακή μυρωδιά.

Τι θα ήταν πραγματικά δίκαιο

Δεν χρειάζεται να καταργηθούν οι κανόνες. Χρειάζεται να πάψουν να λειτουργούν σαν οριζόντια παγίδα. Μια πολιτική που θα έπειθε ότι υπηρετεί την ασφάλεια και όχι την είσπραξη θα έπρεπε να στηρίζεται σε απλές, λογικές αρχές:

Δεν θέλω ασυδοσία στους δρόμους. Δεν δέχομαι όμως έναν πολίτη μόνιμα υπό οικονομική και διοικητική ομηρία.

Ο μεθυσμένος οδηγός να τιμωρηθεί αυστηρά. Ο πραγματικά επικίνδυνος οδηγός να χάσει το δίπλωμά του. Όποιος βάζει ζωές σε κίνδυνο να αντιμετωπίσει τις συνέπειες. Αυτό είναι αυτονόητο.

Αλλά ο εργαζόμενος των περίπου 772 ευρώ καθαρά δεν μπορεί να θεωρείται το εύκολο πορτοφόλι κάθε νέας «μεταρρύθμισης». Δεν μπορεί ένα πρόστιμο να του παίρνει σχεδόν τον μισό μισθό. Δεν μπορεί η αφαίρεση διπλώματος να του στερεί τη δυνατότητα εργασίας χωρίς ουσιαστική στάθμιση. Δεν μπορεί οι πινακίδες ενός αυτοκινήτου να αφαιρούνται και να τιμωρείται στην πράξη ακόμη και ο ιδιοκτήτης που δεν οδηγούσε.

Η οδική ασφάλεια χρειάζεται λογική, αναλογικότητα και δικαιοσύνη. Όταν αυτά λείπουν, ο νόμος δεν μοιάζει με προστασία. Μοιάζει με τιμωρία εκείνων που είναι πιο εύκολο να πληρώσουν — ή πιο σωστά, εκείνων που δεν έχουν καν τρόπο να αποφύγουν να πληρώσουν.

Έχετε ζήσει παρόμοια εμπειρία ή διαφωνείτε;

Η πλατφόρμα δημιουργήθηκε για να φιλοξενεί απόψεις και πραγματικές εμπειρίες πολιτών, με υπευθυνότητα και έλεγχο πριν από κάθε δημοσίευση.

Δημοσίευσε τη Φωνή σου

Πηγές για τα πραγματικά στοιχεία

Το άρθρο αποτελεί προσωπική άποψη. Τα αριθμητικά και νομοθετικά στοιχεία που αναφέρονται ελέγχθηκαν στις παρακάτω πηγές: